Bu yazıyı okumadan önce “Üç kümbetler ve  Astronomi” yazısını okumanızı tavsiye ederim…

Erzurum Yakutiye Medresesi taç kapısında bulunan kitabeye göre İlhanlı Hükümdarı Sultan Olcayto zamanında Gazanhan ve Bolugan Hatun adına,Cemaleddin Hoca Yakut Gazani tarafından 1310 yılında yaptırılmıştır.Bu yazımda medresenin astronomi ile olan ilgisini ortaya koymaya çalışacağım

Aşağıda medresenin planı ve görseli bulunmakta

Plan ve görsel incelendiğinde Erzurum’da bulunan Üç Kümbetler mimarisi ile büyük benzerliklerin olduğunu yapıda görmek mümkün daha önceki yazımda kümbetlerin gezegenler ile olan ilgisini anlatmıştım aynı şekilde Yakutiye Medresesi’nde de gezegenleri temsil eden öğelerin bir arada kullanıldığı görülmekte İlhanlıların da Saltuklular gibi mimari bir eser yaparken gökyüzünü referans aldıkları anlaşılıyor.

GÖKYÜZÜNÜN İZDÜŞÜMÜ 

Şimdi medresenin kitabesinde bulunan yapılış tarihi(1310) ve kapı girişindeki kabartmalardan yola çıkarak gezegenlerin konumlarına bakalım

10 Haziran 1310 Yılında güneş,merkür,ay ve venüsün konumu Yakutiye Medresesi ile eşleştirildiğinde tesadüfe yer bırakmayacak şekilde bir matematiğin ortaya çıktığını görüyoruz.

MEDRESE TAÇ KAPI FİGÜRLERİ

Yakutiye Medresesi giriş kapısı batı yönündedir.Girişin iki yanında çift başlı kartal,hayat ağacı ve aslan kabartmaları vardır.Bu semboller kadim medeniyetler tarafından anlamlandırılmış ve göksel öğeleri tasvir için kullanılmışlardır.Mesela;

  • Çift Başlı Kartal : Terazi Takımyıldızı (Bir anlamda adaleti temsil ettiği için birçok medeniyet tarafından bu sembol kullanılmıştır.)
  • Hayat Ağacı: Başak Takımyıldızı
  • Aslanlar :Aslan Takımyıldızı’nı

tasvir eder ve sembollerin bir arada kullanılması da astronomik olaylar ile ilgilidir.10 Haziran 1310 Tarihinde Erzurum’dan batı yönüne bakıldığında gökyüzünün durumu aşağıdaki gibiydi

o tarihteki görüntü Yakutiye Medresesi taç kapı figürü olarak aynı sıra gözetilerek işlenmiş

Sonuç olarak;

İlhanlı Hükümdarı Olcayto kardeşi Gazan Han ve Annesi Bolugan için bu medreseyi yaptırmış.Medreseyi yapanların Saltuklular gibi astronomi ile yakından ilgili oldukları ve o dönemde astronomiyi mimari eserlere yansıttıkları anlaşılmakta.Tarihte 10 Haziran 1310’da öne çıkan bir olay olmuş mudur? bilmiyorum ama Olcayto’nun şiiliğe geçtikten sonra ezanı da yeni mezhebinin gerekliliği ile değiştirdiği bilinmekte belkide 10 Haziran 1310 bu değişimin tarihidir.

*Bu yazı 29 Ocak 2018 tarihinde yayınlanmıştır. Tüm yasal hakları Barış Yazıcı'ya aittir. Yazı zaman damgası ile koruma altına alınmıştır.
http://yarinneolacak.net/wp-content/uploads/2018/01/yakutiye-erzurum.pnghttp://yarinneolacak.net/wp-content/uploads/2018/01/yakutiye-erzurum-150x150.pngS Barış YazıcıYeni Fikirler
Bu yazıyı okumadan önce 'Üç kümbetler ve  Astronomi' yazısını okumanızı tavsiye ederim... Erzurum Yakutiye Medresesi taç kapısında bulunan kitabeye göre İlhanlı Hükümdarı Sultan Olcayto zamanında Gazanhan ve Bolugan Hatun adına,Cemaleddin Hoca Yakut Gazani tarafından 1310 yılında yaptırılmıştır.Bu yazımda medresenin astronomi ile olan ilgisini ortaya koymaya çalışacağım Aşağıda medresenin planı ve görseli...