Köşk Hankahı

Erzurum Üç Kümbetler ve Yakutiye Medresesi’nin astronomi ile olan ilgisi araştırmalarımdan çıkarmış olduğum

  • 1-Kümbet kapıları kümbetle sembolize edilenin hangi burçta olduğunu gösterdiği
  • 2-Sekizgen geometriye sahip kümbetlerin güneşi sembolize edip bir referans noktası oluşturduğu
  • 3-Kültürlerin anlamlandırdığı göksel olayların kümbetler ile mimariye anlam kattığı

bilgileri ışığı altında

740 muharrem ayında Orta Anadolu’ya hakim olan Eretna Devleti’nin kurucusu Alaeddin Eretna tarafından yaptırılan Köşk Hankah’ı inceleyeceğim.

  • Ahmet Nazif Efendi Kayseri Tarihi’nde yapının Evhadüddin-i Kirmani sufileri için 740’da hankah olarak yapıldığını belirtir.Hankah kelimesi farsça han kervansaray,ev anlamındadır.
  • 1 Muharrem 740 – 30 Muharrem 740 tarih aralığını miladi takvime çevirirsek 9 Temmuz 1339 – 7 Ağustos 1339 tarih aralığını buluruz.
  • Köşk Hankahı 9 Temmuz 1339 ila 7 Ağustos 1339 tarihi aralığında inşaatına başlanmıştır.

Köşk Hankah planı ile yapılış tarihi aralığındaki yıldız haritasını eşleştirip sonrasında yorumuna geçelim

9 TEMMUZ 1339 TARİHLİ YILDIZ HARİTASI

KÖŞK HANKAHI PLANI

Yukardaki eşleştirmeden anlaşılacağı üzere Köşk Hankahı 9 Temmuz 1339 tarihindeki yıldız haritası ile uyum içerisinde bize yapının ne amaçla yapıldığı konusunda bilgi vermekte şöyle ki;

Yapının içerisindeki sekizgen kümbet güneşi sembolize eder.Güneş 1339 yılı muharrem ayında yengeç burcundadır ve kümbetin kapısıda yengeç burcuna göre ayarlanmıştır.İlm-i Nücum açısından yengeç burcu 4.ev olarak bilinir güneş ve ayın yengeç burcunda olmasının anlamı ile Hankah’ın anlamı  da uyum içerisindedir.

  • Hankah:Dervişlerin sohbet ve zikir için toplandıkları,bir süre ikamet ettikleri,bazen inzivaya çekildikleri mekanlara denir.
  • Güneş yengeç burcunda:Kişiyi aile ve ev hayatına düşkün kılar ve aradıkları huzurun iç dünyalarında olduğunu keşfetmeye olanak tanır
  • Ay yengeç burcunda:Ev yuva içsel huzuru temsil eder bu yüzden aynı şeylerin sembolü ayın evidir.

Sonuç olarak

9 Temmuz 1339 Tarihindeki yıldız haritasının yorumu gözetilerek bu mimari eser amacına uygun olarak yapılmıştır.Osmanlı Devleti zamanında buranın medrese olması konusunda itirazlarda bulunulmuştur.Bu itirazların eserin yapılış amacı ile çelişkisinden kaynaklandığını düşünmekteyim.Ayrıca Köşk Hankah’ı bir sonraki yazımda Erzincan Mama Hatun Türbesi’nin astronomi ile olan ilgisini çözmemde bana yardımcı olacak…Yeni yazıda görüşmek üzere…

http://yarinneolacak.net/wp-content/uploads/2018/02/köşk-medrese.pnghttp://yarinneolacak.net/wp-content/uploads/2018/02/köşk-medrese-150x150.pngS Barış YazıcıYeni Fikirler
Köşk Hankahı Erzurum Üç Kümbetler ve Yakutiye Medresesi'nin astronomi ile olan ilgisi araştırmalarımdan çıkarmış olduğum 1-Kümbet kapıları kümbetle sembolize edilenin hangi burçta olduğunu gösterdiği 2-Sekizgen geometriye sahip kümbetlerin güneşi sembolize edip bir referans noktası oluşturduğu 3-Kültürlerin anlamlandırdığı göksel olayların kümbetler ile mimariye anlam kattığı bilgileri ışığı altında 740 muharrem ayında Orta Anadolu'ya...